Największy cmentarz wojenny w Warszawie doczekał sie renowacji

Nowe nagrobki, schody, odnowione alejki, mur cmentarny i otoczenie pomnika, lepsze oznakowanie cmentarza, uporządkowanie zieleni oraz wejścia od ul. Wolskiej – to prace do wykonania na obchody przyszłorocznej, 70. rocznicy Powstania Warszawskiego.

Największy cmentarz wojenny Warszawy, na którym spoczywa ponad 104 tys. ofiar, doczeka się kompletnej renowacji dzięki współpracy z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, dzielnicą Wola oraz Warszawską Kurią Metropolitalną. W czerwcu wojewoda powołał zespół koordynujący prace.

W 2013 roku wyremontowano już 16 kwater w głównej częściej cmentarza, a kolejnych 9 zostanie odnowionych do końca roku. W ubiegłym roku przeprowadzono prace na 12 kwaterach. W sumie, do końca tego roku odnowionych zostanie 37 z 52 kwater w głównej części cmentarza. Płyty nagrobne z piaskowca wymieniane są na granitowe, a dane poległych aktualizowane. Na nowych płytach zamieszczono symbolikę powstańczą. Wymiana wszystkich 52 nagrobków powinna zakończyć się w 2014 roku, przed 70 rocznicą Powstania Warszawskiego. Wojewoda mazowiecki sfinansuje również remont otoczenia pomnika Polegli Niepokonani usytuowanego na kurhanie z prochami około 50 tys. mieszkańców Warszawy, którzy zginęli w powstaniu. Wybudowane zostaną nowe schody i alejki, powstanie podjazd dla osób niepełnosprawnych. Przed kurhanem – masowym grobem zostanie ustawiona dodatkowa tablica epitafijna. "Bardzo ważne, aby uświadomić ludziom, że pomnik jest miejscem pamięci, które skrywa szczątki kilkudziesięciu tysięcy warszawiaków. Teraz nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę" – mówi Jacek Kozłowski, wojewoda mazowiecki. Koszt prac to około 2,2 mln zł.

W renowacji Cmentarza Powstańców Warszawy uczestniczy także Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, która będzie remontować kwatery zlokalizowane wzdłuż muru nekropolii. Na granicy cmentarza – zgodnie z wymaganiami konserwatora zabytków – powstać ma żywopłot, a także tworzące wejście na cmentarz od strony ul. Wolskiej pylony w kształcie kolumn, na których zostaną umieszczone napisy i stosowna symbolika. We współpracy z Archidiecezją Warszawską zostanie wybudowane nowe ogrodzenie od strony cmentarza kurialnego. W przyszłości na odcinku muru za ołtarzem ma powstać ściana pamięci, na której zawisną tabliczki z imionami i nazwiskami (lub pseudonimami) pochowanych osób. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa zamierza przeznaczyć na ten cel łącznie około 2,5 mln zł.

Urząd Dzielnicy Wola ma zająć się m.in. wymianą sadzonek róż na skarpie oczka wodnego (będą w kolorach białym i czerwonym), a także odnowieniem alei dochodzącej do cmentarza od strony Parku Sowińskiego. Dzielnica zamierza także uporządkować otoczenie cmentarza od strony ul. Wolskiej.

Cmentarz Powstańców Warszawy został założony w 1945 r. Jest to największy cmentarz wojenny Warszawy. Spoczywa na nim ponad 104 tys. przede wszystkim uczestników Powstania Warszawskiego, ofiar cywilnych oraz żołnierzy poległych w okresie II wojny światowej. Cały czas trwa identyfikacja pochowanych, dotychczas udało się ustalić tożsamość 3,5 tys. osób. Nekropolia znajduje się pod opieką wojewody mazowieckiego zgodnie z Ustawą o grobach i cmentarzach wojennych.

"Największy cmentarz wojenny Warszawy rzeczywiście został otwarty 29 listopada 1945 r., ale najbardziej pamiętny pogrzeb miał na nim miejsce 6 sierpnia 1946 r., kiedy przywieziono tam 117 trumien z około 12 tonami prochów ludzkich. Relacjonujący to wydarzenie na łamach PSL-owskiej „Gazety Ludowej” Władysław Bartoszewski użył wówczas określeń: „pogrzeb, jakiego nie zna świat” i „kondukt żałobny, jakiego nie widział świat”. Nikt chyba nie wątpi, że najświętsza nekropolia bohaterskiej Warszawy zasługuje wreszcie na pełną renowację" – mówi Andrzej Krzysztof Kunert, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Renowację Cmentarza Powstańców Warszawy na Woli honorowym patronatem objął Prezydent RP Bronisław Komorowski.

Fot. UW Mazowieckiego